मराठी साहित्यात आपल्या खुसखुशीत संवादशैलीने आणि मानवी स्वभावाच्या सूक्ष्म निरीक्षणाने वाचकांना वेड लावणारे लेखक म्हणजे वसंत पुरुषोत्तम काळे ऊर्फ व. पु. काळे. त्यांना जगभरातील मराठी वाचक प्रेमाने 'वपु' म्हणून ओळखतात. मध्यमवर्गीय माणसाच्या मनातील गुंते, मैत्री, प्रेम आणि एकटेपणा इतक्या सहजपणे मांडणारा दुसरा लेखक विरळाच. 'वपुर्झा', 'पार्टनर' आणि 'ही वाट एकटीची' यांसारख्या कलाकृतींनी त्यांनी साहित्यात एक स्वतःचे स्वतंत्र वलय निर्माण केले. आजच्या या लेखात आपण 'कथाकथनाचे बादशाह' व. पु. काळे यांचा जीवनप्रवास आणि त्यांच्या साहित्याचा आढावा घेणार आहोत.
पूर्ण नाव - वसंत पुरुषोत्तम काळे
लोकप्रिय नाव - व. पु. काळे, Va Pu Kale, वपु
जन्म तारीख - 25 मार्च 1932
जन्मस्थान - मुंबई, महाराष्ट्र
निधन तारीख - 26 जून 2001
साहित्य क्षेत्र / साहित्य प्रकार - कथालेखन, कादंबरी, ललित गद्य, कथाकथन (Storytelling), भावनिक व जीवनवादी साहित्य
व. पु. काळे यांची साहित्यकृती (पुस्तके – प्रकारानुसार)
📘 कादंबऱ्या - ही वाट एकटीची, पार्टनर, ठिकरी, तू भ्रमत आहासी वाया
📗 कथासंग्रह - ऐक सखे, सखी, तप्तपदी, गुलमोहर, भूलभुलैय्या, दोस्त, गोष्ट हातातली होती, वन फॉर द रोड, इंटिमेट, वपूर्झा, वपु ८५, वपूर्वाई, लोंबकळणारी माणसं, पण माझ्या हातांनी, पेन सलामत तो, ब्रह्मदेवाचा बाप, का रे भुललासी, ऐक सखे, मायाबाजार, स्वर, संवादिनी, वलय, मी माणूस शोधतोय
📗 ललित - दुनिया तुला विसरेल, निमित्त, पाणपोई, रंगपंचमी
📘 आकाशवाणी नभोनाट्य - प्रपंच, पुन्हा प्रपंच
📌 व. पु. काळे यांनी ६० पेक्षा अधिक पुस्तके लिहिली आहेत.
प्रसिद्ध साहित्यकृती -
पार्टनर – मैत्री व नातेसंबंधांवर आधारित अत्यंत लोकप्रिय कादंबरी
वपूर्झा – व. पु. काळेंचे सर्वाधिक वाचले जाणारे लेखन
ही वाट एकटीची – जीवन आणि स्वत्वाचा शोध घेणारी कादंबरी
इतर कार्य -
कथाकथन प्रयोग: १६०० हून अधिक कथाकथनाचे प्रयोग सादर
ऑडिओ कॅसेट्स / सीडी: मराठीतील पहिले लेखक, ज्यांचे साहित्य ऑडिओ स्वरूपात लोकप्रिय झाले
व्यवसाय: पेशाने वास्तुविशारद (Architect)
पुरस्कार व सन्मान -
महाराष्ट्र शासनाचा साहित्य सन्मान
पु. भा. भावे पुरस्कार
फाय फाउंडेशन पुरस्कार
विविध साहित्य संमेलनांचे अध्यक्षपद
लेखनशैलीची वैशिष्ट्ये -
सोपी, सहज आणि बोलक्या भाषेतील शैली
मध्यमवर्गीय जीवनाचे वास्तव चित्रण
नातेसंबंध, प्रेम, मैत्री, एकटेपणा यांचे संवेदनशील दर्शन
वाचकाच्या मनाशी थेट संवाद साधणारे लेखन
इतर महत्त्वाचे मुद्दे -
व. पु. काळे हे सर्वसामान्य वाचकांचे लेखक मानले जातात.
त्यांचे साहित्य आजही तरुण वाचकांमध्ये लोकप्रिय आहे
कथाकथनामुळे त्यांनी साहित्याला रंगमंचावर आणले
keywords - व. पु. काळे माहिती, वसंत पुरुषोत्तम काळे जीवन परिचय, Va Pu Kale Biography in Marathi, वपूर्झा पुस्तक, पार्टनर कादंबरी, मराठी कथाकार व. पु. काळे, Marathi Author Va Pu Kale
